|
نقل و قول هایی
درباره دکتر مصدق:
1- چند سال پیش شخصی به نام دکتر مصدق بیش از هر ایرانی دیگر در تاریخ ایران موضوع مقالات و مندرجات روزنامه هایی آمریکایی و انگلیسی قرار گرفته بود. بیشتر افراد تصدیق می کنندکه مصدق شخصاٌ مرد درستکاری بوده است
(محمدرضا شاه پهلوی؛ ماموریت برای وطنم)
2- ... هنگامی که مصدق در ایران به اصلاحات اساسی دست زد ما به وحشت افتادیم.... این مرد که من بر خود می بالم که او را دوست خود بخوانم، مردی دموکرات بود، ما با انگلیسیها همدست شدیم تا او را از میان برداریم، در این کار توفیق یافتیم، ولی از آن روز در خاورمیانه دیگر از ما به نیک نامی یاد نشده است.
( ویلیام دوگلاس؛ قاضی دیوان عالی آمریکا)
3- انگلستان هنگامی مساله نفت را حل شده می داند که دکتر مصدق ساقط شود.
(کارل تالر؛ 31/5/1330)
4- ما دکتر مصدق را از کار می اندازیم و بعد با جانشین او مسأله نفت را حل می کنیم
( وینستون چرچیل؛ نخست وزیر اسبق انگلیس)
5- ... خبر سقوط مصدق زمانی به من رسید که با همسرم و پسرم در کشتی در میان جزایر یونان در دریای مدینه ترانه مشغول استراحت بودیم. پس از مدت ها آن شب خواب بسیار خوشی کردم.
( آنتونی ایدن؛ نخست وزیر اسبق انگلیس)
6- ما می توانیم با یک گارد مسلح و خطرناکی معامله بکنیم، ولی معامله کردن با شخصی متعصب و درستکار چون مصدق برای ما امکان ندارد.
( یک دیپلمات انگلیسی در تهران؛ 12/3/1330)
7- دکتر مصدق تمام اوقات خود را با وجود کسالت مزاج برای تجدید عزمت و عزت ایران و سعادت ملی مصروف می دارد.
(کاشانی)
8- دکتر مصدق تنها نخست وزیر ایران نیست، بلکه وی مظهر تمایلات ملی و افکار عمومی است.
(روزنامه اطلاعات؛ 10/7/1330)
9- دکتر مصدق پیروز شد و بدین ترتیب آخرین فصل کتاب عملیات شرکت نفت در ایران پایان یافت.
(رادیو لندن)
10- باید به ملت ایران تبریک بگویم که بعد از مدتها یک شخص مخلص و با تدبیر زمام دولت را دست گرفته و موجبات ترقی ایران را فراهم کرده است.
(مولانا ابوالکلام آزاد)
11- دکتر مصدق مردیست که در امور سیاسی استعداد خارق العاده ای دارد
( دکتر گریدی؛ سفیر آمریکا)
12- ما جرأت بی پیرایه و مقرون به بدبختی یک مرد شریف همچون دکتر مصدق را که قربانی نفتی های بین المللی شد می ستاییم و به تقدیم احترامات خودمان اکتفا می کنیم.
(پیر فونتن)
13- من در واقع عاشق دکتر مصدق هستم و در تمام مدت عمر خود در عالم سیاست شخصی را به شایستگی او ندیده ام، دکتر مصدق یک زمامدار ایده آلی است که برای ملت خود فداکاری می کند.... نخست وزیر ایران یکی از سیاستمداران بزرگ قرن بیستم است.
( غضنفر علیحان، سفیر پاکستان در ترکیه)
14- در کشوری که تهمت سیاسی رواج کامل دارد، این مرد شرافت و عزت نفس خود را حفظ کرده است، آقای دکتر مصدق مخالف هر گونه نفوذ بیگانه است.
(مجله تایم؛ 18/2/1330)
15- مصدق محبوبترین و معتبر ترین شخصیت ایران مدرن است.
(استیون گینزر؛ همه مردان شاه)
16- مصدق برجسته ترین سخنگوی جنبش رشد یابنده پس از جنگ دوم جهانی بود.
( فرد هالیدی؛ دیکتاتوری و توسعه سرمایه داری در ایران)
17- حکومت مصدق نخستین حکومتی در ایران بود که به پشتیبانی مردم استوار بود.
(حبیب لاجوردی؛ مصدق، نفت، ناسیونالیسم ایرانی)
18- تمام رهبران نهضت های خاورمیانه در مکتب دکتر مصدق درس خوانده اند.
( موسسه مطبوعاتی دارالهلال، ماهنامه چشم انداز ایران)
19- دولت مصدق برای اولین بار توانست بدون درآمد نفت، جامعه را اداره کند.
(حمیدرضا عابدزاده؛ مصدق، دولت ملی و کودتا)
20- من، با الهام از دکتر محمد مصدق، کانال سوئز را ملی اعلام کردم.
(جمال عبدالناصر؛ ماهنامه چشم انداز ایران)
21- دکتر محمد مصدق ، محمد زضا شاه را به مقامی تشریفاتی تبدیل کرد.
( یرواند آبراهامیان؛ ایران بین دو انقلاب)
22- مصدق مردی هوشمند، صدیق و علاقه مند به اعتبار و عظمت کشور خویش است.
( جورج مگاگی؛ خواب آشفته نفت)
23- دکتر محمد مصدق، شخصی بسیار متمدن بود.
(میدلتون؛ مصدق، نفت، ناسیونالیسم ایرانی)
24- مصدق شخصیت بی همتایی که باد می کشت و توفان درو می کرد.
(دین آچسن؛ خواب آشفته نفت)
25- د.ران کوتاه دکتر مصدق، نقطه اوج نفوذ روشنفکران بود.
ریچارد کاتم؛ مصدق، نفت، ناسیونالیسم ایرانی)
26- خاطره دکتر محمد مصدق به عنوان مظهر استقلال ایران باقی ماند.
(آلبرت حورانی؛ مصدق، نفت، ناسیونالیسم ایرانی)
27- تاریخ عالم نشان خواهد داد که مصدق بزرگترین خدمتگزار بشر بوده است.
( روزنامه بونئوس آیرس هرالد)
28- چنین شخصی که در سن شباب، این طور جلوه گری کند، باید از آیات بزرگ باشد.
( غلام حسین افضل الملک؛ مصدق و مسائل حقوق و سیاست)
29- نام دکتر مصدق، روش او، راه او، مجموعه ایست از مبارزه ی بیش از نیم قرن ملت ایران.
(آیت الله کاشانی، هفته نامه پیام مهاجر)
30- استقلال واقعی در اندیشه دکتر مصدق، از اولویت های خاصی برخوردار بود.
(آلبرت حورانی؛ مصدق، نفت، ناسیونالیسم ایرانی)
31- این، مشروعیت ناسیونالیسمی دکتر محمد مصدق بود که بنیادی شدن لیبرالیسم را در ایران عصر او میسر ساخت.
(ریچارد کاتم؛ مصدق، نفت، ناسیونالیسم ایرانی)
32- ملی کردن صنعت نفت توسط دکتر مصدق، ریشه درختی بود که ساقه ها و برگهایش به کل منطقه های دنیا رسید.
(ریچارد نیکسون؛ جنگ حقیقی)
33-رهبرم حضرت علی و پیشوایم مصدق است، مرد آزاد، مردی که 70 سال برای ایران نالید.
(دکتر علی شریعتی؛ مجموعه آثار)
34- مصدق برای ایرانیان در حکم یک پیامبر بود، دفاع همیشگی او از حق محرومان در مقابل زورمندان، حضرت پولس مقدس را به یاد انسان می آورد.
(رادیو فرانسه؛ بعد از ظهر 14 اسفند سال 1345)
35- در قرن ما، قاره آسیا، سه مرد بزرگ به وجود آورد که در جهان تاثیر نمایان به جا گذاشتند. گاندی، مائو تسه تونگ و دکتر محمد مصدق.
(جواهر لعل تهرو؛ نگاهی به تاریخ جهان)
36- مصدق را سیاستمداری یافتم با حداکثر بهره مندی از کیاست، خردمندی و در حد اعتلای تجربه دیپلماسی و دارای استقامتی پولادین.
(دکتر ه. شاخت؛ مصدق و مسائل حقوق و سیاست)
37- انتشار اسکناس در دوران مصدق، برای اولین بار در تاریخ ایران است که صرفاٌ در مصرف ملت ایران به کار رفته است.
(دکتر فریبزر رئیس دانا؛ مصدق ، دولت ملی و کودتا)
38- با روی کار آمدن مصدق، ایران برای نخستین بار، بعد ازانقلاب مشروطیت طعم آزادی را می چشید و مطبوعات به نحو حیرت انگیزی آزاد بودند.
(ریچارد کاتم؛ ناسیونالیسم در ایران)
39- ما مصدق را به عنوان یگانه رئیس دولتی که در طول تاریخ ایران، محبوب واقعی اکثریت مردم ایران بود و توانست بین دولت و ملت پیوند برقرار سازد و بزرگترین موفقیت اخیر تاریخ ایرن، یعنی شکست استعمار نایل گردید. تجلیل می کنم.
(مهندس مهدی بازرگان؛ مدافعات بازرگان)
40- دکتر محمد مصدق به دلیل روشن بینی، واقع نگری، قدرت جمع بندی از حوادث و وقایع عینی و معرفت نسبت به بستر حرکت خود یعنی جامعه ایرانی- توانست یک گام به پیش بردارد و به ابداع و نوآوری برسد.
( مهندس عزت الله سحابی؛ مجله ایران فردا)
41- مصدق از لحاظ شخصیت و حیثیت در تاریخ ایران کم نظیر است، او جامع صفات ممتاز بود، هوش، وطن پرستی، کمال سیاسی، پاکی و تقوی، شهامت، بینش و دانایی، قوه بیان و خطابه، دانش اکتسابی و حاضر جوابی را با هم داشت.
(ایرج افشار؛ مصدق و مسایل حقوقی)
42-من از نطق دکتر مصدق در شورای جامعه ی ملل، درس بزرگی گرفتم. حقیقت زندگانی را که خود مختاری و استقلال و آزادی و جواب رد به خارجی هاست، به دست آورید، سایر نعمت های خداوندی که فرع آزادی و آگاهی ستف نصیب شما خواهد شد.
(دکتر قوام نکرومه، مسائل آفریقا)
43- کدام سیاستمدار شرافتمند معاصر می تواند عظمت نهضت دکتر مصدق را نادیده بگیرد؟ مصدق در جهان به عنوان یکی از بزرگترین قهرمانان مشرق زمین شناخته شده که در مبارزه ملی شدن نفت و اخراج انگلیسی ها، مقام بس والایی دارد.
(ژاک ایزرنی؛ گوشه هایی از خاطرات من در پنجاه سال اخیر)
44- پیکری چندان نحیف که گویی با یک باد از پای در می آید، با چهره ای زرد رنگ و فرو افتاده، چشمانی غم دار و دستانی لرزان، اما اراده ای سخت از کوهسار البرز و پر شراره تر از نفت پالایشگاه آبادان.
(مجله ی تایم؛ چهارم ژوئن 1851 میلادی)
45- مصدق، با منابع نا چیز ایران، به نبرد با قدرت مشترک انگلیس- آمریکا برخاست و چنان قدرت اخلاقی و درستی نشان داد که نظیر آن در هیچ یک از کشورهای غربی امروزی دیده نمی شود. قدرت و نفوذ او بر مردم با رفتار پر جاذبه و فصاحت کلام همراه بود.
(پروفسور الول ساتن؛ نفت ایران)
46- ناسیونالیسم دموکراتیک ایران، از هیچ اسطوره و نمادی توانمندتر از دکتر مصدق که ورای تمام مناقشات عقیدتی و گروهی قرار داشته باشد برخوردار نیست.
(دکتر فخرالدین عظیمی؛ مصدق، نفت، ناسیونالیسم ایرانی)
47- داستان مصدق در خاطره نسل ما به « شاهنامه آزادی» تبدیل شده است... این ماجرا برای مردم ما یک « سرو آزادی » است.
(دکتر محمد علی موحد؛ خواب آشفته نفت)
48- در نیم قرن اخیر در دنیا سیاستمداری با چنین خصوصیاتی وجود نداشته است. مصدق کشوری ضعیف و تنها را بر یک امپراطوری قوی و کهنسال غالب کرد و تمام نقشه های امپریالیسم بریتانیا را نقش بر آب کرد.
(ریو ارول؛ لوموند فرانسه)
49- دکتر مصدق بزرگترین مرد سیاسی دنیا ، نقطه تحولی در تاریخ ملل خاورمیانه به وجود آورده است. نام مصدق برای همیشه در تاریخ جاودان خواهد ماند و در ردیف قهرمانان بزرگی مانند جورج واشنگتن، سیمون بولیوار و گاریبالدی ذکر خواهد شد.
(گوریه سوئیس؛ مجله چشم انداز ایران)
50- دکتر مصدق پرچمدار آزادی کشورهای غیر متعهد است.
(دکتر احمد سوکارنو، روزنامه اطلاعات)
51- من شاگرد مکتب ضد استعماری دکتر مصدق هستم.
( جمال عبدالناصر؛ دارالهلال مصر)
52- شیوه حرکت دکتر مصدق در قبال اپوزوسیون، اعم از چپ و راست در چارچوب اصول دموکراسی و قانون بود.
(سرهنگ غلامرضا نجاتی، ماهنامه ایران فردا)
سخنرانی دکتر محمد مصدق در شورای امنیت سازمان ملل در سال 1951
متن سخنرانی دکتر مصدق
در شورای امنیت :
« آقای رئیس، آقایان اعضاء محترم شورای امنیت؛ من امروز در این شورا حاضر شده و صدای مردم ایران را در مقابل ادعاهای بیاساس دولت انگلستان بگوش شما و مردم جهان برسانم. هر چند ما این دعوا را بدلایلی که بعداً اقامه خواهیم کرد در حدود صلاحیت شورای امنیت نمیدانیم، اما نمیتوانیم منکر شوم که سازمان ملل متحد آخرین مرجع و عالیترین مقامی است که مسئول حفظ صلح جهان است. این سازمان وقتی موفق خواهد شد این هدف عالی را اجرا نماید که دول بزرگ به مقررات آن احترام بگذارند و کشورهای کوچک و بزرگ آنرا پناهگاه خود بدانند. ایران فقط حقوق خود را خواستار میباشد و از ان مجمع عالی بینالمللی انتظار دارد برخلاف مصالح ایران، اقدامی بعمل نیاورد. تنها ثروت ملّی ما نفت است که منبعی برای تولید کار و غذا برای مردم ایران بشمار میرود. درآمد نفت باید برا توسعه صنعت و بهبود وضع مردم ایران به مصرف برسد. متاسفانه تاکنون درآمد نفت برای مردم ایران هیچ فایده و ثمری نداشته و در پیشرفت صنعت این کشور موثر واقع نشده است. برای اثبات این مدعا باید گفت که پس از پنجاه سال بهرهبرداری از نفت توسط یک شرکت خارجی هنوز کارشناسان ایرانی کافی در اختیار نداریم، برای آنکه شمهای از منافع انگلیس را از این ثروت عظیم برای شما مجسم کنم، کافی است بگویم در سال ۱۹۴۸ بر طبق دفاتر شرکت سابق نفت ایران درآمد خالص شرکت در حدود شصت و یک میلیون لیره بوده که فقط نه میلیون لیره به ایران داده شده است. در اینجا باید اضافه کنم مردمی که در آبادان یعنی جایگاه معروفترین تصفیهخانه نفت جهان زندگی میکنند با فقر و پریشانی بیحد و حساب دست به گریبان هستند و حتی از ضروریات اولیه زندگی نیر محروم هستند، اگر بنا باشد که در آینده نیز مانند گذشته درآمد نفت ما را خارجیان ببرند، اگر قرار باشد که کارگران ایرانی در اراضی نفتخیز مسجد سلیمان، آغاجاری، کرمانشاه و تصفیهخانه آبادان در بدترین شرایط بسر برند و استثمارچیان خارجی همچنان عملاً کلیه درآمد نفت را تصاحب کنند، مردم ایران تا ابد در فقر و پریشانی خواهند ماند، به همین دلایل بود که پارلمان ایران به نفع ملّی شدن صنعت نفع در سراسر کشور رأی داد و در واقع نظر پارلمان ایران نظر قاطبه اهالی این کشور بود که اکنون دولت انگلیس با شکایت به شورای امنیت میخواهد با نظر تمام مردم ایران مخالفت کند. ملّت ایران مصمّم است که از این منبع حیاتی که میراث ملّی او بشمار میرود برای بالا بردن سطح زندگی افراد خود و حفظ صلح جهان استفاده کند. منشور ملل متحد و اصول مقدسی که در آن مندرج است حکم میکند که کلیه کشورهای عضو سازمان ملل متحد در چنین روزی ایران را یاری دهند. در اینجا میخواهم نظر اعضاء محترم شورای امنیت را به این حقیقت جلب کنم که ترس و تشویش یک دولت بزرگ در عملی ساختن مقاصدش با توسل به چترباز و کشتی جنگی بخوبی نشان میدهد که سازمان ملل متحد در حفظ صلح جهان وظیفه خود را بخوبی انجام داده است. اگر منظور انگلستان این است که ملی شدن صنعت نفت ما صلح را به خطر انداخته، معلوم نیست چرا دولت انگلیس که این همه صنایع را ملّی کرده بعنوان دولتی که اساس و پایه صلح را متزلزل نموده است به شورای امنیت دعوت نشده! این موضوع کاملاً شبیه دعوای گرگ و میش است. هر نوع خطری که متوجه صلح باشد از اقدامات زورگوئی علنی، ما را از استفاده از حق و حاکمیت بر منافع ملی خود باز دارد، انگلستان اقدامات جابرانهای را در نزدیکی آبهای ساحلی ایران متمرکز نموده است، تهدیدات دولت انگلستان دائر بر پیاده کردن نیرو در ایران ممکن بود عواقب مهلکی در پی میداشت و آتش جنگ جهانی دیگری را بر میافروخت که در این صورت دولت انگلیس به تنهائی مسئول عواقب امر میشد. ایران کشتیهایی جنگی در رودخانه تایمز مستقل نکرده است. بار دیگر موکداً تکرار میکنم که دولت من حاضر است به محض اینکه انگلیس تمایل حقیقی به حل قضیه نفت نشان دهد، مذاکرات مستقیم را در موردی که قبلاً ذکر شد شروع کند. اگر ما در بهرهبرداری از نفت تاخیر روا داریم وضع اقتصاد ما روز به روز بدتر خواهد شد. ما انتظار داریم که شورای امنیت از توصیههایی که موجب تاخیر در اجرای وظایفمان بشود خودداری نماید. دولت انگلیس نمیتوانست با استفاده از قرارداد منسوخ و ظالمانه ۱۹۳۳ که ایران با شرکت سابق نفت منعقد ساخته در اجرای قوانین مربوط به ملی کردن صنعت نفت ایران مداخله کند. مداخلات بیرویه و خلاف قانون انگلیس به چند صورت تظاهر کرده است. انگلیسیها میکوشیدند تا اغتشاش و اعتصاب را بین افراد مردم ایران رواج دهند و با آوردن کشتی جنگی به نزدیکی آبهای ایران و اعزام نیروی زمینی و هوائی در مناطق نزدیک ایران ما را بترسانند، دولت انگلیس از دادگاه بینالمللی سوء استفاده نموده زیرا اولاً آثار استعماری قرارداد ۱۹۳۳ را در دادگاه وارونه جلوه داده و حقوق حاکمیت ایران را به نفع شرکت سابق محدود کرده، ثانیاً مطلبی را که در صلاحیت دادگاه بینالمللی نبوده در آن دادگاه عنوان کرده، ثالثاً با علم به اینکه شورای امنیت صلاحیت رسیدگی به نفت ایران را ندارد، موضوع را در آنجا مطرح کرده تا دولت ایران متهم شود به اینکه مقررات بینالمللی را محترم نشمرده و به تصمیمات یک دادگاه عالی بینالمللی بیاعتنائی کرده است. دولت انگلیس با توسل علنی به زور میکوشد ما را از اعمال حق حاکمیت خودمان بر منابع طبیعی کشورمان باز دارد. تهدیدات انگلیس راجع به آوردن چترباز و کشتیهای جنگی در نزدیکی آبهای ایران به همین منظور صورت گرفته است. به موجب قرارداد ۱۹۳۳ بهای نفت ایران بسیار زیاد بود. شرکت سابق نفت ایران و انگلیس فقط ۲ درصد از کلیه منافع خود را بعنوان مالیات بر درآمد به ایران میداد، حال آنکه مقدار مالیاتی که به خزانه انگلیس داده میشد ۴۵ درصد منافع بود. همچنین اموال شرکت از حقوق گمرکی معاف بود و شرکت اجازه نمیداد دولت ایران دفاتر آنرا بازرسی کند و اقداماتی برای بهبود وضع کارگران انجام نمیداد.»
|